ANASAYFA/ HOME PAGE
ÜRÜNLER / PRODUCTS
ENERJİ VERİMLİLİĞİ / ENERGY EFFICIENCY
TEKNİK BİLGİLER / TECHNICAL INFORMATION
MÜŞTERİ HİZMETLERİ / CUSTOMER CARE
İLETİŞİM / COMMUNICATION
 

 

ASENKRON MOTORLARIN İNVERTER İLE ÇALIŞTIRILMASI

"Sincap kafesli asenkron motorlar, kolay üretilebilmesi, basit ve dayanaklı yapıya sahip olması, maliyetlerinin düşük olması, az bakım gerektirmesi nedeniyle endüstride en çok tercih edilen motor tipidir. Özellikle son yıllarda enerjinin verimli kullanılmasına yönelik yapılan çalışmalar, güç elektronği ve devrelerdeki teknolojik gelişmeler ve bunun paralelinde maliyetlerin düşmesi, asenkron motorlarda  inverter kullanımını her geçen gün arttırmaktadır.

Bu teknik bilgilendirme notunun amacı; Arçelik –Wat motorların inverter ile kullanımının gerektiği uygulamalarda, inverter ayarlarının nasıl yapılabileceğinin tariflenmesidir. Bu kapsamda, endüstride yaygın olarak kullanılan inverter marka ve tipleri göz önünde bulundurularak inverter parametre ayarları her bir tip için tariflenmiştir.

İnverter parametre ayarları için iki farklı çalışma modu göz önünde bulundurulmuştur.

1. Açık çevrim çalışma modu (V/f kontrol)

2. Vektör kontol

Teknik bilgilendirme notunda verilen parametre ayarları, ilgili firmanın belirtilen modeli için geçerlidir. Farklı üretici firmaların farklı modelleri için kullanma kılavuzlarının incelenmesi gerekmektedir."

"AÇIK ÇEVRİM (OPEN LOOP) VEYA V/f ÇALIŞMA:

Bu çalışma modunda V/f oranı sabit tutularak motor hava aralığı akısı Q sabit tutulması esas alınmıştır. Bu çalışma modunda motordan herhangi bir hız geri bildirimine ihtiyaç duyulmamaktadır. Bu nedenle enkoder, tako vb  cihazların kullanımına gerek yoktur.

Bu çalışma modunda motor etiket bilgilerinin invertere doğru olarak tanıtılması gerekmektedir.

"Açık Çevrim Çalışmada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar;

1. İnverterin yapısı gereği, alt-üst yarı iletken anahtarların aynı anda devreye girmemesi için “ölü geçiş zamanı” mevcuttur. Bu nedenle özellikle düşük frekanslarda (yaklaşık 30 Hz’e kadar) motor faz akımlarında sinüs formunda uzaklaşma gerçekleşir. Akımlardaki bu bozulma motorda titreşim olarak karşımıza çıkacaktır.

 

 Şekil 1. Sinüs formundan uzaklaşmış faz akım dalga şekli

Bu problemi önlemek amaçlı bazı inverter firmalar bir dizi önlemler almışlardır.

2. Bir diğer dezavantaj ise, Düşük hızlarda IR kompanzasyonun gereğinden fazla ayarlanması nedeniyle motor faz akımlarının aşırı değerlere yükselmesidir. Bunun sonucunda, motorun doyuma girme, aşırı ısınma ve düşük verimle çalışma riski doğacaktır.

"Açık Çevrim çalışma modu için yukarıda verilen iki dezavantajı ortadan kaldırmak için “vektör kontrol” moduna geçilmesi tavsiye edilmektedir.

VEKTÖR KONTROL: 

Yukarıda belirtilen dezavantajları ortadan kaldırmasının yanı sıra, motorun yüküne göre optimum çalışma noktasını belirleyerek motoru en verimli noktada çalıştıran bir algoritmadır. Ancak, her inverter modelinde vektör kontrol modu yer almamaktadır. Alınan inverterde bu modun olup olmadığı inverter kataloğundan veya tedarikçi firmadan bilgi alınması germektedir.

Vektör modülü için gerekli olan parametre tanımlaması iki farklı yöntem ile yapılabilmektedir. Birinci yöntem, literatüre de “rotating auto tune” olarak geçen,  inverterin motoru yüksüz çalıştırarak parametreleri kendisinin hesaplamasıdır. Ancak bu her zaman uygulanabilir bir yöntem değildir, zira motorun bağlı olduğu yük sistemi buna müsaade etmeyebilir. Bir diğer yöntem ise “nonrotating tune” olarak  geçen, motoru döndürmeden parametreleri algılayan algoritmadır. 

 Vektör kontrol algoritmasının en hassas noktası, motor parametrelerinin doğru olarak tesbit edilmesi ve invertere set edilmesidir. Bu amaçla bizim önerimiz, motor parametrelerinin, motor üretici firmadan temin edilmesidir. Motor üreticisinden alınan motor parametrelerinin eğer mümkün ise, inverterin autotune modunda hesaplamış olduğu değerlere uygunluğuna dikkat edilmelidir. Bu algoritmanın en verimli noktada çalışmasını sağlayabilmek için aşağıda verilen motor parametrelerinin sağlıklı bir şekilde belirlenmesi ve invertere tanıtılması gerekmektedir. "

 

 

 Şekil 3. Asenkron motor eşdeğer devre şeması

Rs : Bir faza ilişkin stator faz direnci [ohm]

Lr? : Bir faza ilişkin stator kaçak endüktansı [mH]

Lm : Mıknatıslanma endüktansı [mH]

Ls? : Statora indirgenmiş bir faza ilişkin rotor kaçak endüstansı [mH]

R'r: Statora indirgenmiş bir faza ilişkin rotor direnci [ohm]

Tr : Rotor zaman sabiti [ms] = (Lr? + Lm)/R'r

Is : Stator faz akımı [A]

Iso : Boşta stator faz akımı [A]

Im : Mıknatıslanma akımı [A] (Genellikle Ife akımı ihmal edildiğinden Im=Iso alınabilir)

s : Kayma Frekansı [Hz] =  (Senkron hız – Nominal hız) / (Senkron hız) x Nominal Frekans 

WAT MOTOR EŞDEĞER DEVRE PARAMETRELERİ 

 

 

 Diğer motor parametreleri için lütfen başvurunuz.